رویکرد ترکیه نسبت به بحران اوکراین

ثبت امتیاز

حامد روشن چشم

کارشناس مسائل غرب آسیا

 بحران اوکراین:روشن است که سیاست ترکیه ایجاب می کند تا تعادلی بین غرب و شرق برقرار کند تا علاوه بر به دور مانده از برخوردهای سنگین دو کشور بتواند ظرفیت های جدیدی را برای توسعه خود با بهره گیری از قابلیت های  ژئوپلیتیکی ایجاد کند.

بحران اوکراین با تصمیم کشورهای عضو پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) برای عضویت این کشور در ناتو شکل گرفت. ناتو که قدیمی ترین اتحاد نظامی بلوک غرب علیه شرق یا همان اتحاد جماهیر شوروی سابق بود، همچنان ابزار اصلی غرب برای سیاست های توسعه و هژمونی آن بشمار می رود.

روسیه به عنوان یکی از رقبای اصلی در ساختار سلسله مراتبی جهان به عنوان هدف اصلی ناتو محسوب می شود.این کشور با توجه به تجربیات کسب کرده به خصوص در خلال جنگ سرد و فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی به این نکته مهم دست یافته است که برای حفظ موجودیت خود در جهان و ممانعت از شکل گیری جهان تک قطبی در برابر رفتارهای توسعه طلبانه غرب به خصوص ناتو ایستادگی و مبارزه کند.

بر این اساس، ژئوپلیتیک روسیه ایجاب می کند که مانع از نفوذ سیاسی، اقتصادی و امنیتی غرب به حاشیه کشورهای خود گردد. اوکراین به عنوان دروازه اصلی بین روسیه و غرب همواره منطقه ای استراتژیک و چالش برانگیز بوده که روسیه به هرطریق ممکن مانع از نفوذ غرب در این کشور شده است.

در صورت شکل گیری این نفوذ روسیه تصمیم به اشتغال این منطقه می گیرد که پیش از این نیز بارها شاهد آن بوده ایم. اکنون سوالی که در اینجا مطرح می شود این است که ترکیه به عنوان یکی از بازیگران منطقه که عضو ناتو بوده و دارای مرز آبی با این  کشور اوکراین هست، چه نقشی می تواند در این بحران ایفا کند؟

بررسی رفتار تاریخی ترکیه نشان دهنده این موضوع است که ترکیه علاوه بر اینکه هیچ علاقه ای به تنش و درگیری با روسیه ندارد اما نسبت به بهم خوردن موازنه قوا در مرزهای آبی خود نیز نگران است.

روشن است که سیاست ترکیه ایجاب می کند تا تعادلی بین غرب و شرق برقرار کند تا علاوه بر به دور مانده از برخوردهای سنگین دو کشور بتواند ظرفیت های جدیدی را برای توسعه خود با بهره گیری از قابلیت های ژئوپلیتیکی ایجاد کند.

پیش از این، ترکیه از درخصوص موضوع کریمه از روسیه انتقاد کرده و همواره نگران موازنه نظامی در این منطقه به خصوص قدرت دریایی بود. چرا که حضور روسیه در اوکراین مانع از قدرت افزایی ترکیه شده و عملا نیروی دریایی ترکیه را در آب های منتهی به شرق اروپا تحت تاثیر قرار داده و دسترسی روسیه را به شرق اروپا مهیا می کند.

در این صورت اگر جنگی بین غرب و روسیه رخ دهد، ترکیه متحمل خسارات فراوانی می گردد. لذا، ترکیه سعی داشته است تا ضمن حفظ بیطرفی در تنش های بین روسیه و غرب نقش خود را به عنوان یک عضو ناتو در ژئوپلیتیک خود توسعه دهد.

پیش از این، ما شاهد همکاری نزدیک اقتصادی و نظامی بین “آنکارا” و “کی اف” بوده ایم و این همکاری به منظور افزایش توان اوکراین برای ایستادگی در برابر روسیه و از طرفی دیگر برجسته کردن موقعیت ترکیه به عنوان بازیگر مهم در معادلات منطقه ای صورت می پذیرفت.

با تمام این وجود، ترکیه در تنش میان روسیه و غرب از جایگاه بسیار مهم و در عین حال متزلزلی برخوردار است که بایستی با دقت در این معادله حضور داشته باشد. چرا که اکنون رابطه بین ترکیه و غالب کشورهای عضو ناتو رو به سردی بوده و از طرفی دیگر نگاه روسیه به ترکیه از زمان جنگ سرد به دلیل عضویت این کشور در ناتو توام با تهدید بوده است.

در نتیجه ترکیه بایستی رویکردی بسیار ظریف را در این بین داشته باشد تا باعث “شکست بزرگ” برای این کشور نگردد.این راهبرد مسیری است که در روزهای آینده و رخ دادهای که بین روسیه و غرب در اوکراین به وقوع خواهد پیوست، بیشتر نمایان می گردد.

با این حال می توان پیش بینی کرد که ترکیه تلاش خواهد نمود تا مانع آغاز جنگ در اوکراین و شکل گیری بحران اوکراین شود و در صورت شروع این اتفاق موضعی بیطرف توام با جلوگیری اثرات آن به تغییر معادلات منطقه‌ای را در دستور کار خود قرار خواهد داد.

همچنین ببینید

روابط آنکارا و قاهره

همه چیز درباره یک مصافحه جنجالی

مصر به عنوان سرزمینی کهن، همواره روابط مهمی با ساکنان آناتولی و تراس داشته است. …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.