مخالفت رجب طیب اردوغان با پیوستن فنلاد به ناتو

ثبت امتیاز

رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه طی سخنانی از احتمال پیوستن فنلاند و سوئد به ناتو ابراز نگرانی کرد.

پیوستن فنلاند به ناتو

رئیس جمهور ترکیه در یک نشست خبری با موضوع پیوستن فنلاند و سوئد به ناتو مخالفت کرده و این اقدام را مثبت ارزیابی نکرد. اردوغان بیان داشت که رهبران پیشین ترکیه در پیوستن یونان به ناتو نیز دچار اشتباه راهبردی شدند و اکنون ترکیه این اشتباه را بار دیگر تکرار نخواهد کرد.

پیوستن فنلاند به ناتو

وی با بیان اینکه ما تحولات فنلاند و سوئد را از نزدیک دنبال می کنیم، به مخالفت ترکیه از این الحاق اشاره کرد.

اما اکنون سوال این است که چرا ترکیه مخالف پیوستن فنلاند و سوئد به پیمان آتلانتیک شمالی هست؟ ابتدا نگاهی به شرایط ژئوپلیتیکی این دو کشور می اندازیم و سپس علاوه بر تحلیل راهبردی به ابعاد گوناگون این موضوع می پردازیم.

پیوستن فنلاند به ناتو

بر اساس تصویر شماره 1، غرب از طریق شکل دادن به پیمان نظامی ناتو در تلاش است تا به سمت شرق نفوذ کند. 

این طرح یکی از اصلی ترین استراتژی طراحی شده است که غرب پس از پایان جنگ سرد در تدارک آن بود.

 اکنون سه جبهه مهم برای نفوذ به شرق وجود دارد و این مناطق به عنوان بستر اصلی بازی بزرگ غرب شکل گرفته اند. 

ترکیه، اوکراین و فنلاند-سوئد بسترهای هستند که غرب برای غلبه بر شرق به آنان نیازمند است. این در حالی است که رقابت موجود بین اعضای ناتو خود به عنوان یک روند بازدارنده عملکرده و در نهایت به عنوان آسیب پذیری آنان به شمار می رود و این موضوع به درستی از طرف روسیه مورد بهره برداری قرار گرفته است.

بر اساس تصویر شماره 1، با پیوستن فنلاند و سوئد به ناتو از نقش ژئوپلیتیکی ترکیه کاسته می شود. اگر چه ترکیه همچنان دارای موقعیت راهبردی در میانه دریای سیاه و مدیترانه است، با این حال حضور ناتو در دریای بالتیک تمرکز این اتحاد را بر آنان جلب می کند. 

با افزودن فنلاند و سوئد به ناتو بدون تردید امکان حمایت غرب از شرق اروپا افزایش یافته و شرایط سخت تری در انتظار روسیه خواهد بود. تحت تاثیر قرار گرفتن از سه جبهه می تواند دست غرب را در جنگ بین دو طرف بالا برده و روند نفوذ غرب به سمت شرق را سرعت ببخشد.

در این میان، ترکیه اکنون با دو محور اصلی دچار مشکل شده است. چرا که عضویت فنلاند و سوئد در ناتو برای روسیه بسیار خطرناک بوده و براساس رابطه نزدیک تجاری میان ترکیه و روسیه این کشور با فشار کرملین نقش مخالف و مانع در برابر پیوستن این دو کشور را در ناتو دارد.

 روشن است که روس ها با توجه به رابطه نزدیک سیاسی و امنیتی در قلب آنکارا سعی دارند در روند توسعه ناتو مشکلات اساسی ایجاد کنند. از طرفی دیگر، توسعه ناتو به شمال شرق اروپا از نقش و ظرفیت ژئوپلیتیکی ترکیه کاسته و قدرت چانه زنی این کشور را در برابر غرب به خصوص پیوستن به اتحادیه اروپا کاهش می دهد.

پیوستن فنلاند به ناتو

پرواضح است که غرب از پیوستن ترکیه به اتحادیه اروپا بسیار نگران بوده و طی سالیان متمادی با ارائه الگوهای تغییر و اصلاحات در سطوح مختلف سعی داشتند تا این کشور را از لحاظ بافت اجتماعی سنتی استحاله بکنند همین طور در تلاش هستند تا امکان حضور یک کشور مسلمان 84 میلیون نفر را در باشگاه مسیحیت بسیار کمرنگ کنند. 

یکی از راهبردهای اساسی غرب حفظ ترکیه در چارچوب ناتو با هدف بهره گیری از ظرفیت های آن به خصوص اثرگذاری بر جهان اسلام بوده و در عین حال جلوگیری از پیوستن به اتحادیه اروپا به منظور کاستن از روند توسعه فزاینده این کشور است. این راهبرد باعث افزایش آسیب پذیری ترکیه و کاهش نقش کنش گری آن در منطقه و جهان شده است.

بر این اساس، نگاه ترکیه به موضوع پیوستن کشورهای فنلاند و سوئد به بسیار واقع بینانه بوده و این روند بدون تردید می تواند باعث نفوذ هر چه بیشتر غرب در توسعه سرزمینی و به زانو در آوردن کشورهای مستقل گردد.

 با تمام این وجود، روسیه از نفوذ خود در ترکیه استفاده کرده و سعی دارد مانع از پیوستن کشورهای شمال شرق اروپا به ناتو گردد. البته این روند روسیه نیز با هدف خلاصی خود و قربانی کردن ترکیه در این کارزار صورت می پذیرد. در نهایت اینکه جو بایدن رئیس جمهور آمریکا بیان کرد که ترکیه بایستی تصمیم نهایی خود را اتخاذ کرده و دست از بازی های پیچیده متناقض بردارد.

 آمریکا یکی از کشورهای حامی پیوستن فنلاند و سوئد به ناتو است تا نقش ترکیه را به حداقل رسانده و از منفعت گرایی آن جلوگیری کند. روندی که می تواند تبعات بسیار سختی برای ترکیه به همراه داشته باشد.

همچنین ببینید

ترکیه و بازی بزرگ جدید، در نظام جهانی

دکتر سید محمد عیسی نژاد کارشناس مسائل بین المللی 11 آذر 1401 عنوان بازی بزرگ، …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.