تورم و اقتصاد ترکیه ؛ آیا اقتصاد ترکیه با تورم فزاینده هماهنگ می شود؟

5/5 - (1 امتیاز)

علی رغم مخالفت کارشناسان، اردوغان ظاهرا به دلایل اعتقادی اصرار بر کاهش نرخ بهره دارد و این امر، مهار تورم ترکیه و توقف افت ارزش لیر را تقریبا غیر ممکن کرده است. اما آیا اقتصاد ترکیه خود را با این امر می تواند هماهنگ کند؟

اصرار اردوغان به کاهش ارزش لیر

 

اقتصاد دستوری آن هم در نظامی غیررقابتی چیزی شبیه فاجعه است، مثل اینکه رئیس هلال احمر در مواجهه با یک زمین‌لرزه به زمین دستور بدهد، نلرزد. کشور ترکیه، اقتصادی مبتنی بر سرمایه گذاری و خلق پول دارد، اقتصادی که سنگینی گرده هایش بر دوش مردم است و تاوان اشتباهاتش را مالیات دهندگان ترک می دهند.

کاهش ارزش لیر

اما وصغیت بغرنج کنونی در اقتصاد ترکیه، می تواند زمینه ساز آثار جانبی مثبتی هم شود؟ آیا کاهش ارزش لیر گردشگران را به ترکیه جذب می‌کند؟ البته این سوال بدون توجه به‌ سوالی بنیادی تر ناقص است، آیا افزایش تعداد گردشگران لزوما به معنای افزایش درآمد صنعت گردشگری این کشور است؟

کاهش غیرمتعارف نرخ بهره بانک مرکزی، از سپتامبر ۲۰۲۱ آغاز شد. زمانی که نرخ بهره ترکیه به ۱۹ درصد رسید و تورم حدود ۲۰ درصد در نوسان بود، سقوط لیر تقویت شد. با توجه به فشار رئیس جمهور رجب طیب اردوغان، این بانک در مجموع ۵۰۰ واحد نرخ بهره را کاهش داد.

این سیاست بحث برانگیز باعث کاهش ارزش لیر شد. قیمت دلار آمریکا در مقابل لیر تنها در چهار ماه ۱۲۵ درصد افزایش یافت.امسال تورم به بالاترین سطح خود از بیست سال پیش یعنی از زمان روی کار آمدن رجب طیب اردوغان، رسید.

در آن زمان ترکیه سیاست‌هایی را اتخاذ کرد که رشد اقتصادی و اعطای وام ارزان به قیمت نابودی لیر و از بین رفتن ثبات قیمت را در اولویت قرار داد. اما مقامات افزایش سریع قیمت‌ها را ناشی از هزینه‌های بالای کالا می‌دانند که بخشی از آن ناشی از حمله روسیه به اوکراین و سایر عوامل خارجی است.

اگرچه اقدامات دولت برای احیای اقتصاد در آستانه انتخابات سال آتی میلادی ممکن است تورم را برای مدتی بالا نگه دارد، اما تورم ترکیه در این هفته، برای اولین بار پس از یک سال و نیم کاهش یافت. طبق داده‌های منتشر شده در روز دوشنبه، قیمت‌های مصرف‌کننده سالانه در ماه نوامبر ۸۴.۴ درصد افزایش داشت که نسبت به ماه قبل خود حدود یک درصد کمتر بود.

دولت ترکیه برای چهارمین بار در ماه نوامبر نرخ بهره بانکی ترکیه را کاهش داد و آن را به ۹ درصد رساند. با وجود تمام خسارت‌هایی که کاهش نرخ بهره برای اقتصاد این کشور به بار آورده، اردوغان همچنان بر سیاست پولی فوق انبساطی خود پافشاری می‌کند.

روشن است که با افزایش تورم شاهد کاهش ارزش لیر بودیم. اما این مساله تاثیراتی هم بر صادرات و واردات کشور و هم بر صنعت گردشگری آن داشته است. صنعتی پیش رو در ترکیه که از زمان روی کار آمدن حزب عدالت و توسعه، تبدیل به لوکوموتیو اقتصاد این کشور شده است.

 طی دو دهه گذشته در مقیاس جهانی، ترکیه به مرور به عنوان یک کشور ارزان برای مسافرت شناخته شد و این امر در کنار خدمات جابجایی هوایی پویا و تبلیغات موثر، این کشور را به انتخاب ترجیحی برای گردشگران در گروه‌های کم‌درآمدتر مبدل نمود.

البته توجه صرف به تعداد گردشگران ورودی و حتی میزان حضور و اقامت آنها در ترکیه می تواند داده هایی گمراه کننده باشد، شاهد این مدعا این نکته است گه در حالی که هم تعداد بازدیدکنندگان خارجی و هم درآمدهای گردشگری در سال جاری افزایش چشمگیری داشته است، ارقام نشان می‌دهد که درآمدی که هر گردشگر برای ترکیه در طول یک سال ۱۳.۵ درصد کاهش یافته است. چرا که کاهش ارزش لیر در عمل سود این بخش از اقتصاد ترکیه را تبخیر می کند.

بر اساس داده‌های رسمی ترکیه، درآمد صنعت گردشگری ترکیه در ۹ ماه اول سال به حدود ۳۵ میلیارد دلار رسیده است یعنی افزایشی نزدیک به ۶۹ درصدی نسبت به مدت مشابه در سال قبل میلادی. 

این افزایش به لطف افزایش تعداد گردشگران خارجی وارد شده به ترکیه بوده است، اما نکته اصلی اینجا است که علی رغم افزایش شمار گردشگران خارجی به ۳۹ میلیون نفر، و افزایش 94 درصدی نسبت به نه ماهه اول سال ۲۰۲۱، جریان ارز ورودی به ازای هر بازدیدکننده از 1028 دلار به 809 دلار کاهش یافت که نشانه‌ای از ارزان شدن بسته‌های گردشگری ترکیه و ضرر نهفته فعالان این بخش از اقتصاد ترکیه است.

به دلیل کاهش ارزش لیر (کاهش ۳۰ درصدی) در برابر یورو در سال میلادی جاری،  افزایش قابل توجهی در تقاضا از سوی کشورهای مرفه اروپای غربی و شمالی مانند آلمان، هلند و انگلستان مشاهده می شود.

پس محل تعجب نیست که مشاهده کنیم در حالی که کاهش ارزش لیر در برابر دلار و یورو انگیزه صادرکنندگان و بخش‌هایی مانند گردشگری را که ارزهای قدرتمند را جذب می‌کنند، برانگیخته است، این بخش‌ها به دنبال کاهش هزینه‌ها از جمله کاهش حقوق کارکنان خود و افت کیفیت خدمات بوده‌اند.

البته این تمام ماجرا نیست، در حالی که تولیدکنندگان ترک کالاها و خدمات خود را ارزان تر از قبل به خارجی ها می فروشند، تحت تاثیر جنگ اوکراین منابع انرژی را گران تر از قبل از شرکت های خارجی می خرند. این امر منجر به جابجایی قابل توجه منابع در خارج از کشور یا از دست دادن سرمایه از طریق تجارت خارجی می شود.

همچنین ببینید

جلسات رسمی در ترکیه

نگاهی به روایت مایک پامپئو از جلسات رسمی در ترکیه

اخیرا مایک پامپئو کتاب خاطرات خود تحت عنوان هرگز یک اینچ ندهید: مبارزه برای آمریکایی …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.